Papendrecht.net - Samenleving - Geschiedenis van Papendrecht

Samenleving - Geschiedenis van Papendrecht

- 900 jaar geschiedenis aan den dijk
- Ruzie om land
- Strijd tegen water
- De polder word verkaveld
- 1400 tot 1500: Papendrecht overleeft
- De Heren van Papendrecht

- Huis te Papendrecht
- Van dijkbodens en aannemers
- Wielen of Walen
- Scheepsbouw
- Buiten de dijk

1400 tot 1500. Papendrecht overleeft.

Al met al blijft Papendrecht in de vijftiende eeuw redelijk gespaard voor al te grote rampen. En dat terwijl het er om het dorp heen toch behoorlijk heet aan toe ging. De Hoekse en Kabeljauwse twisten waren in alle hevigheid uitgebroken en vooral op Dordts grondgebied bleef zo hier en daar een lijkje achter. De sporen daarvan werden ook in onze tijd nog teruggevonden.

Op de bodem van een voormalig riviertje in Dordrecht werd bij graafwerk ten behoeve van de ‘Blauwe Tunnel’ nog het harnas van een piekenier gevonden. Ook ijzeren pijlpunten die af en toe in Dubbeldam worden gevonden zouden wijzen op het beleg van Dordrecht in 1418. Dit vond plaats ten tijde van de Hoekse en Kabeljauwse twisten en was het gevolg van het feit dat Dordt de kant van Bisschop Jan van Beieren had gekozen na het overlijden van Willem VI, de vader van Jacoba van Beieren. Jacoba eiste echter Holland inclusief Dordrecht op dus daar kwam de bonje van. Ter verdediging tegen het Kabeljauwse Dordt werden er zelfs op de Papendrechtse dijk versterkte blokhuizen gebouwd, die vermoedelijk recht tegenover de stad Dordrecht gelegen hebben.

Tijdens de bouw van het nieuwe pand van Huib Zanen op de hoek van de Veerweg, en graafwerk aan het Oude Veer, zijn ook nog pijlpunten van een kruisboog gevonden die vermoedelijk met het beleg van Dordt te maken hebben. Een andere methode was het plaatsen van versperringspalen in de Merwede. Het hielp allemaal trouwens wel. Uiteindelijk hebben de Hoeken met de Brabanden en Hengouwse adel het loodje gelegd.

In 1432 trouwde Jacoba, zonder de voorgeschreven toestemming van hertog Filips, met een Zeeuwse edelman, Frank van Borsele. Jacoba vlucht, mocht niet trouwen, trouwt toch, huwelijk geldt niet, geldt toch wel en ze overlijdt tenslotte op 9 oktober 1436 op een slot in de buurt van Sassenheim. Poosje later wordt in 1444 door Gutenberg de boekdrukkunst uitgevonden, in 1469 wordt Erasmus geboren en op 16 juli 1482 springt de Hoekse Jan van Schaffelaar van de toren in Barneveld, maar dat had hier niets mee te maken.In 1477 sneuvelt Hertog Karel de Stoute bij Nancy. Hiermee komt een einde aan de Bourgondische groeidrift. Zijn dochter Maria is gehuwd met de zoon van de Duitse keizer, Maximiliaan van Oostenrijk.

Voor de Nederlanden doemt een nieuwe episode op: de Habsburgse tijd. Ook voor Papendrecht komt hiermee het einde van de vijftiende eeuw in zicht. Het leven gaat voort. Papendrechters boeren en vissen en zo hier en daar wordt een bootje gebouwd. Ook daarvan zijn de sporen nog gevonden bij de bouw van de kapsalon van Huib Zanen. Dit geeft aan dat daar toch een knooppunt van activiteiten lag. Niet zo vreemd natuurlijk, want het was het kruispunt van een van de oudste wegen in de Alblasserwaard met de dijk. Bovendien was het de belangrijkste handelsroute vanuit Dordt naar het achterland van Papendrecht.

Terwijl om Papendrecht heen de wereld haast in brand stond beleefde de regio in de nacht van 18 op 19 november 1421 ook nog één van de zwaarste overstromingen in de geschiedenis. De St. Elizabethsvloed. Eén die op dramatische wijze de aanblik van Zuid-Holland en het noorden van Brabant veranderde. En dat alles mede veroorzaakt door de gierigheid en de hebzucht van de toenmalige heersers. De sterkte van de dijken was zwaar aangetast door buitendijkse veenafgraving ten behoeven van zout en turfwinning , het zogenaamde ‘moeren’. Bovendien vochten Dordrecht en Geertruidenberg elkaar weer eens de tent uit, dus dachten ze er even niet aan dat dijken ook onderhouden moesten worden.

Maar juist door die massale overstroming van de Grote of Zuid Hollandse Waard bleef Papendrecht gespaard. Als de dijken daar niet waren gebroken en het water niet daar de ruimte had gekregen, dan had het er voor het kleine dorp aan de rivier heel slecht uitgezien. De dijken rond de Alblasserwaard hielden het. Sterker nog, men had geleerd van de ramp voor de gevolgen waarvan men gespaard gebleven was. De zwakkere delen van de Papendrechtse dijk werden rap versterkt met klei waarvoor menige rietgors in de Merwede opgeofferd werd. Ook uit polder Nieuwland werd veen met klei gemengd en met bootjes aangevoerd voor dijkversteviging en verhoging. In die vijftiende eeuw werd die dijk behoorlijk verstevigd en zelfs bijna drie meter verhoogd. Dat kon worden vastgesteld aan de hand van opgravingen die in de dijk werden gedaan. En van het een kwam het ander. De veengrond klonk steeds verder in en de invloed van het zeewater niveau werd steeds groter. Om geen natte voeten te krijgen deed een nieuw fenomeen de intrede. Papendrecht krijgt zijn eerste watermolens. En in 1497 bouwt Papendrecht haar inmiddels derde kerkje aan de dijk.

Vorige Volgende

Samenleving - Geschiedenis van Papendrecht
- 900 jaar geschiedenis aan den dijk - Ruzie om land - Strijd tegen water - De polder word verkaveld - 1400 tot 1500: Papendrecht overleeft - De Heren van Papendrecht	- Huis te Papendrecht - Van dijkbodens en aannemers - Wielen of Walen - Scheepsbouw - Buiten de dijk

1400 tot 1500. Papendrecht overleeft. Al met al blijft Papendrecht in de vijftiende eeuw redelijk gespaard voor al te grote rampen. En dat terwijl het er om het dorp heen toch behoorlijk heet aan toe ging. De Hoekse en Kabeljauwse twisten waren in alle hevigheid uitgebroken en vooral op Dordts grondgebied bleef zo hier en daar een lijkje achter. De sporen daarvan werden ook in onze tijd nog teruggevonden. Op de bodem van een voormalig riviertje in Dordrecht werd bij graafwerk ten behoeve van de ‘Blauwe Tunnel’ nog het harnas van een piekenier gevonden. Ook ijzeren pijlpunten die af en toe in Dubbeldam worden gevonden zouden wijzen op het beleg van Dordrecht in 1418. Dit vond plaats ten tijde van de Hoekse en Kabeljauwse twisten en was het gevolg van het feit dat Dordt de kant van Bisschop Jan van Beieren had gekozen na het overlijden van Willem VI, de vader van Jacoba van Beieren. Jacoba eiste echter Holland inclusief Dordrecht op dus daar kwam de bonje van. Ter verdediging tegen het Kabeljauwse Dordt werden er zelfs op de Papendrechtse dijk versterkte blokhuizen gebouwd, die vermoedelijk recht tegenover de stad Dordrecht gelegen hebben. Tijdens de bouw van het nieuwe pand van Huib Zanen op de hoek van de Veerweg, en graafwerk aan het Oude Veer, zijn ook nog pijlpunten van een kruisboog gevonden die vermoedelijk met het beleg van Dordt te maken hebben. Een andere methode was het plaatsen van versperringspalen in de Merwede. Het hielp allemaal trouwens wel. Uiteindelijk hebben de Hoeken met de Brabanden en Hengouwse adel het loodje gelegd. In 1432 trouwde Jacoba, zonder de voorgeschreven toestemming van hertog Filips, met een Zeeuwse edelman, Frank van Borsele. Jacoba vlucht, mocht niet trouwen, trouwt toch, huwelijk geldt niet, geldt toch wel en ze overlijdt tenslotte op 9 oktober 1436 op een slot in de buurt van Sassenheim. Poosje later wordt in 1444 door Gutenberg de boekdrukkunst uitgevonden, in 1469 wordt Erasmus geboren en op 16 juli 1482 springt de Hoekse Jan van Schaffelaar van de toren in Barneveld, maar dat had hier niets mee te maken.In 1477 sneuvelt Hertog Karel de Stoute bij Nancy. Hiermee komt een einde aan de Bourgondische groeidrift. Zijn dochter Maria is gehuwd met de zoon van de Duitse keizer, Maximiliaan van Oostenrijk.	Voor de Nederlanden doemt een nieuwe episode op: de Habsburgse tijd. Ook voor Papendrecht komt hiermee het einde van de vijftiende eeuw in zicht. Het leven gaat voort. Papendrechters boeren en vissen en zo hier en daar wordt een bootje gebouwd. Ook daarvan zijn de sporen nog gevonden bij de bouw van de kapsalon van Huib Zanen. Dit geeft aan dat daar toch een knooppunt van activiteiten lag. Niet zo vreemd natuurlijk, want het was het kruispunt van een van de oudste wegen in de Alblasserwaard met de dijk. Bovendien was het de belangrijkste handelsroute vanuit Dordt naar het achterland van Papendrecht. Terwijl om Papendrecht heen de wereld haast in brand stond beleefde de regio in de nacht van 18 op 19 november 1421 ook nog één van de zwaarste overstromingen in de geschiedenis. De St. Elizabethsvloed. Eén die op dramatische wijze de aanblik van Zuid-Holland en het noorden van Brabant veranderde. En dat alles mede veroorzaakt door de gierigheid en de hebzucht van de toenmalige heersers. De sterkte van de dijken was zwaar aangetast door buitendijkse veenafgraving ten behoeven van zout en turfwinning , het zogenaamde ‘moeren’. Bovendien vochten Dordrecht en Geertruidenberg elkaar weer eens de tent uit, dus dachten ze er even niet aan dat dijken ook onderhouden moesten worden. Maar juist door die massale overstroming van de Grote of Zuid Hollandse Waard bleef Papendrecht gespaard. Als de dijken daar niet waren gebroken en het water niet daar de ruimte had gekregen, dan had het er voor het kleine dorp aan de rivier heel slecht uitgezien. De dijken rond de Alblasserwaard hielden het. Sterker nog, men had geleerd van de ramp voor de gevolgen waarvan men gespaard gebleven was. De zwakkere delen van de Papendrechtse dijk werden rap versterkt met klei waarvoor menige rietgors in de Merwede opgeofferd werd. Ook uit polder Nieuwland werd veen met klei gemengd en met bootjes aangevoerd voor dijkversteviging en verhoging. In die vijftiende eeuw werd die dijk behoorlijk verstevigd en zelfs bijna drie meter verhoogd. Dat kon worden vastgesteld aan de hand van opgravingen die in de dijk werden gedaan. En van het een kwam het ander. De veengrond klonk steeds verder in en de invloed van het zeewater niveau werd steeds groter. Om geen natte voeten te krijgen deed een nieuw fenomeen de intrede. Papendrecht krijgt zijn eerste watermolens. En in 1497 bouwt Papendrecht haar inmiddels derde kerkje aan de dijk.